Geschiedenis

Ontstaan

De kiem voor de werking van De Poolster werd al gelegd in 1980. Toen besliste de provincie Brabant om in de schoot van het ‘Medisch-sociaal instituut van Brabant‘ en het ‘Institut médico-social du Brabant’ over te gaan tot de oprichting van “een equipe voor opsporing van zintuigelijke handicaps en voor ouderlijke begeleiding van zintuigelijk gehandicapte kinderen”.

De werking was tweeledig: opsporing en begeleiding.

Voor de opsporing werd er in verschillende materniteiten (lees: kraaminrichtingen) nagegaan welke reflexen kinderen vertonen op licht- en geluidprikkels. Daarnaast werden in een 40-tal kinderdagverblijven in en rond Brussel (van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest was nog geen sprake) baby’s tussen zeven en dertien maanden systematisch gescreend. Het personeel van de verschillende kinderdagverblijven werd in een latere fase opgeleid om de screening voort te zetten.

Wat de begeleiding betreft: de vroegbegeleiding werd in ons land sinds de jaren zeventig uitgebouwd. 

In 1982 startte de werking met een ploeg van vijf mensen met een georganiseerde opvang van ‘gehoor- en gezichtsgestoorden’ vóór de kleuterklas. Deze belangstelling voor vroegtijdige begeleiding kaderde in een verruimd denken over meer integratiemogelijkheden voor mensen met een handicap.

Gebouw en centra

Hoewel het centrum al sinds september 1987 erkend is als revalidatiecentrum, werd het gebouw in de Poolsterstraat pas eind 1989 plechtig geopend door prinses Paola. Het ging om een mooie en aangepaste infrastructuur met performant onderzoeks- en therapiemateriaal, een bicommunautair gebouw dat gedeeld werd met het centrum Etoile Polaire. In 2015 verhuisde het centrum naar de Groot-Bijgaardenstraat, nog altijd in Sint-Agatha-Berchem.

In 1987 bestond ‘De Poolster’ uit twee centra: een gehoor- en een spraakcentrum en een visuscentrum ('visus' is een maat voor gezichtsscherpte als onderdeel van het gezichtsvermogen). Nog in 1987 startte de begeleiding voor zowel thuis als in het centrum zelf. Het accent lag daarbij enerzijds op verwerking door de ouders en op het bevorderen van de totale ontwikkeling van het kind. Er werd veel aandacht besteed aan de ouder-kindinteractie. Daarnaast werd er gefocust op de integratie in het regulier onderwijs en in de maatschappij. In het huidige M-decreet (2015) wordt deze lijn verder doorgetrokken.

Invloed van de overheid

Op 1 januari 1995 werd de provincie Brabant door de staatshervorming onderverdeeld in Brussel, Waals-Brabant en Vlaams-Brabant. ‘De Poolster’ werd overgeheveld naar de VGC. De inhoudelijke werking kon worden voortgezet.

Op 16 april 1997 keurde het Vlaams Parlement het decreet inzake de kwaliteitszorg in de welzijnsvoorzieningen goed. In het kader daarvan werd er een kwaliteitshandboek opgesteld en werden er tevredenheidsonderzoeken uitgevoerd.
Verschillende wijzigingen in de reglementering van het RIZIV en het VAPH hebben de voorbije 30 jaar grote invloed gehad op de werking van het centrum. Zo stopte de werking rond visus in 2004 door een wijziging in de herkenningscriteria van het RIZIV.
Ook de zesde staatshervorming, die in 2014 van start ging, zal een effect hebben op de werking van het centrum. Daarnaast wordt de werking sowieso sterk beïnvloed door de maatschappelijke context en het typisch Brusselse maatschappelijke weefsel met zijn meertaligheid, verjonging, complexiteit en uitdagingen.

Vandaag

Door die maatschappelijke context wordt het centrum vandaag de dag geconfronteerd met een sterke groei in de aanvragen voor onderzoek en therapie, wat leidt tot wachtlijsten en wachttijden.
Vandaag is De Poolster erkend als referentiecentrum in het kader van het gehoorscreeningsprogramma van Kind en Gezin en zit een audiologe van het centrum in de Wetenschappelijke raad Neonatale Gehoorscreening van Kind en Gezin.
De Poolster blijft investeren in technologisch hoogstaande apparatuur om gehoorverlies te diagnosticeren en communicatie te optimaliseren. Ondanks de vele aanvragen voor onderzoek en therapie en ondanks de wachtlijsten probeert het centrum voorrang te geven aan jonge kinderen met ontwikkelingsmoeilijkheden en aan volwassenen of kinderen met gehoorverlies.  

“De geschiedenis is het heden, gezien door de toekomst” (Godfried Bomans).